Lekcje z ZUS. Praktyczna wiedza, która przydaje się w dorosłości

Choć wielu kojarzy ZUS głównie z emeryturami, w rzeczywistości ubezpieczenia społeczne towarzyszą nam praktycznie przez całe życie. Dzięki nim możemy korzystać ze wsparcia finansowego podczas choroby, urlopu macierzyńskiego czy po zakończeniu aktywności zawodowej.

To właśnie dlatego ZUS od lat prowadzi skierowany do szkół ponadpodstawowych (techników, liceów i szkół branżowych I i II stopnia) projekt edukacyjny "Lekcje z ZUS". Cel? Przekazywanie młodym ludziom praktycznej wiedzy o rynku pracy, prawach pracownika, przedsiębiorczości oraz bezpieczeństwie finansowym. Program pokazuje, jakie konsekwencje może mieć praca "na czarno" oraz dlaczego warto świadomie podejmować decyzje zawodowe już na starcie kariery. To wiedza, która przydaje się niezależnie od tego, czy ktoś planuje studia, chce założyć własną firmę czy rozpocząć pierwszą pracę.

– To jedna z najważniejszych inicjatyw Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oprócz tego, że wypłacamy świadczenia, to naszą misją jest kształtowanie właściwych postaw i budowanie świadomości, szczególnie wśród młodych osób, które wchodzą na rynek pracy. Dzięki temu dowiadują się, jak określone decyzje życiowe wpływają na dalsze świadczenia. Dlatego cieszę się, że młodzież chce taką wiedzę posiadać – mówi Mariusz Jedynak, członek zarządu ZUS.

Skala projektu rośnie z roku na rok. W tegorocznej edycji – 2025/2026 w "Lekcjach z ZUS" uczestniczyło blisko 88 tys. uczniów z całego kraju. Od początku programu, czyli od 2014 roku, wzięło w nim udział już blisko milion młodych ludzi. To pokazuje, że szkoły coraz częściej dostrzegają potrzebę edukacji finansowej i obywatelskiej, szczególnie w praktycznym ujęciu.

– Najważniejsza kwestia to wiedza, z którą wychodzimy i która przydaje się na co dzień. Było dla mnie zaskoczeniem, ile jest ciekawych informacji związanych z ZUS. Uważam, że to ważne, by krzewić wiedzę wśród młodzieży, która wchodzi na rynek pracy. To są rzeczy, które prędzej czy później będą nas dotyczyć – przekonuje Michał Gliński, uczeń Zespołu Szkół Elektronicznych w Bydgoszczy.

Dużym atutem projektu jest gotowa formuła zajęć. Nauczyciele otrzymują komplet bezpłatnych materiałów dydaktycznych – prezentacje, filmy, quizy, krzyżówki oraz scenariusze lekcji. ZUS zapewnia także wsparcie koordynatorów ds. edukacji, dzięki czemu realizacja programu nie wymaga dodatkowego przygotowania organizacyjnego.

Uczniowie biorący udział w "Lekcjach z ZUS" mogą sprawdzić swoją wiedzę w Olimpiadzie "Warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych". Konkurs od lat cieszy się dużym zainteresowaniem – w tym roku wzięło w nim udział blisko 27 tys. uczniów z 937 szkół – bo poza sprawdzeniem wiedzy daje również bardzo konkretne korzyści.

Laureaci mogą liczyć m.in. na atrakcyjne nagrody rzeczowe, maksymalną liczbę punktów podczas rekrutacji na wybrane kierunki m.in. na Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego – tu można znaleźć aktualną listę, a także zwolnienie z części pisemnej egzaminu zawodowego na kierunkach technik ekonomista i technik rachunkowości. Nagrody otrzymują również szkoły, do których uczęszczają finaliści.

Do finału 12. Olimpiady, który miał miejsce 16 kwietnia w Warszawie, dotarło 27 najlepszych drużyn. Najlepsza okazała się reprezentacja III Liceum Ogólnokształcącego im. Marynarki Wojennej w Gdyni. Uczniowie, nauczyciel prowadzący i szkoła otrzymali m.in. laptopy.

Warto podkreślić, że Olimpiada rozwija kompetencje szczególnie cenione dziś na rynku pracy – analityczne myślenie, znajomość podstaw przedsiębiorczości i świadomość ekonomiczną. Dla wielu uczniów to także pierwszy kontakt z tematami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej czy systemem świadczeń społecznych.

"Lekcje z ZUS" to przykład projektu, który łączy teorię z codziennym życiem. Młodzież zdobywa wiedzę przydatną przy planowaniu swojej przyszłości zawodowej, a nauczyciele gotowe narzędzia do prowadzenia nowoczesnych i angażujących zajęć.

Szkoły zainteresowane udziałem mogą zgłaszać się do projektu przez stronę ZUS – Lekcje z ZUS, gdzie dostępne są materiały edukacyjne, harmonogram Olimpiady oraz kontakty do regionalnych koordynatorów ds. edukacji i komunikacji.